نظریه بازی‌ها چیست و چه ارتباطی با رمزارزها دارد؟

  • توسط IrBlockchain
  • ۵ ماه قبل
  • ۱
نظریه بازی‌ها چیست و چه ارتباطی با رمزارزها دارد؟

نظریه بازی‌ها بااینکه اغلب از آن غفلت شده اما جز جدایی‌ناپذیر ساختار رمزارزهاست و نقش حیاتی در امنیت و توسعه آن دارد.

خارج شدن تحلیل‌گران رمزارزی از چارچوب‌های رایج باعث شده پتانسیل‌های جدیدی را برای شناخت این پدیده درک کنند.
نظریه بازی‌ها یکی از همین پتانسیل‌ها است که منجر به شکل‌گیری حوزه جدیدی با نام اقتصاد رمزارزی (Cryptoeconomics) شده است.
در فضایی که اقتصاد رمزارزی بر آن حکم‌فرمایی می‌کند می‌توان تعامل بین بازیگران را با استفاده از اصول و قواعد نظریه بازی‌ها تحلیل کرد و به نتایج جالبی دست‌یافت.
امروز آی‌آر بلاک‌چین در سرزمین ناشناخته اقتصاد رمزارزی راهنمای شما می‌شود تا با کمک نظریه بازی‌ها این ماجراجویی را با موفقیت به پایان برسانیم.

نظریه بازی‌ها اصلاً چیست؟

به بیان ساده نظریه بازی‌ها مطالعه تصمیم‌گیری منطقی توسط بازیگران یک سیستم در قالب پارامترهای از پیش تعریف‌شده است. ابزار اصلی این مطالعه مدل‌های ریاضی هستند و حوزه‌های کاربرد آن نه‌فقط اقتصاد بلکه شامل روانشناسی، منطق، علوم کامپیوتر، سیستم‌های توزیع‌شده و … نیز می‌شود.
نظریه بازی‌ها درواقع جهان کوچکی از رفتارهای انسانی است که تحت شرایطی با ساختارهای مشخصی از قبیل تشویق و مکانیسم‌هایی که منجر به دریافت رفتار قابل پیش‌بینی از طرف بازیگران می‌شود اداره می‌گردد.
در یک سناریوی رایج برای نظریه بازی‌ها می‌توانیم سه عنصر اصلی بازیگران، استراتژی‌ها و نتایج را ببینیم.
بازیگران همان افرادی هستند که سعی می‌کنند به‌صورت منطقی در شرایط مختلف تصمیم بگیرند. استراتژی‌ها در واقع حرکات و مانورهای بازیگران ضمن توجه به مانور سایر بازیگران در شرایط مختلف است و در نهایت نتایج، برونداد تصمیم‌گیری و استراتژی بازیگران در شرایط مختلف است که با وجود مشوق‌های درست می‌تواند جهت‌گیری خاصی پیدا کند یا اینکه به‌دفعات تکرار شود و عملکرد مشابهی داشته باشد.

مثال کلاسیک دو راهی زندانی

متخصصانی که نظریه بازی‌ها را به‌خوبی می‌شناسند با مثال دو راهی زندانی آشنا هستند. ما از همین مثال برای تشریح بیشتر نظریه بازی‌ها استفاده می‌کنیم.
در این سناریو دو زندانی به نام‌های باب و آلیس وجود دارند و به‌طور جداگانه برای جرمی که هر دو مرتکب شده‌اند تحت بازجویی قرارگرفته‌اند.
باب و آلیس می‌توانند اعتراف کنند تا مجازاتشان کمتر شود. اما بر حسب اینکه این دو بخواهند اعتراف کنند یا اینکه تصمیم بگیرند جرم را انکار کنند چهار نتیجه نهایی محتمل ممکن است رخ دهد.

سناریو دو راهی زندانی در نظریه بازی‌ها

همان‌طور که در تصویر بالا می‌بینید بهترین حالت ممکن هم برای باب و هم آلیس این است که زبان به دهان بگیرند! و اعتراف نکنند تا کمترین مدت را در زندان بگذرانند.
این گزینه با رنگ آبی در تصویر بالا مشخص‌شده است. اما مسئله این است که این نتیجه ثبات لازم را ندارد چون باب و آلیس ممکن است پیش خودشان بگویند که وقتی یکی از ما دو نفر می‌تواند با اعتراف کردن نفر دیگر آزاد شود (در عین اینکه واقعاً گناهکار است)، چرا به سراغ این تصمیم‌گیری نرویم؟
بروندادهای مختلف از مدل‌های نظریه بازی‌ها و روان‌شناسی رفتاری چندان با این تصمیم موافق نیستند و آن را خیلی بعید می‌دانند چون بازیگران منطقی به‌صورت ذاتی و به خاطر حفظ منافع شخصی به همدیگر خیانت می‌کنند. به‌عبارت‌دیگر هیچ‌وقت باب با علم به اینکه می‌داند آلیس آزاد می‌شود به جرم اعتراف نمی‌کند.
در دنیایی که بتوان با پدیده‌های مختلف به شکل بازی برخورد کرد راهکارهای مختلفی وجود دارد که یکی از آن‌ها تعادل نش (Nash Equilibrium) نامیده می‌شود. در این حالت استراتژی انتخاب‌شده توسط هر بازیگر در واقع همان استراتژی است که توسط سایر بازیگران هم انتخاب‌شده است.
هیچ‌کدام از بازیگران از تغییر استراتژی خودشان سود به دست نمی‌آورند. این یک حالت باثبات است که در گوشه سمت چپ بالای جدول نشان داده‌شده است. در این حالت آلیس و باب ضمن توجه به تصمیم‌گیری همدیگر، بهترین تصمیم را اتخاذ می‌کنند.

دو راهی زندانی یک مدل غیر اشتراکی در نظریه بازی‌ها و نمونه کلاسیکی از شرایط مجموع ناصفر است. یک بازی مجموع ناصفر زمانی اتفاق می‌افتد که مجموع تعداد بردها و باخت‌های طرفین درگیر می‌تواند بیشتر از صفر باشد.
این نکته باعث شکل‌گیری تقسیم‌بندی رقابتی و غیر رقابتی برای بازی مجموع ناصفر شده همین‌طور که بازی‌های مجموع صفر شدیداً رقابتی هستند.
مثال بازی دو راهی زندانی می‌تواند برای توضیح رفتار افراد در مسائل واقعی در زندگی نیز مورداستفاده قرار بگیرد. در نظام‌های توزیع‌شده همین مثال به‌ظاهر ساده برای حفظ مدل‌های اجماع بدون اعتماد ضروری است و همچنین اثرات مهمی بر روی رمزارزها در ساختار اقتصاد رمزارزی خواهد داشت.

اقتصاد رمزارزی و نظریه بازی‌ها در رمزارزها

اقتصاد رمزارزی درواقع ترکیبی از رمزنگاری، اقتصاد و مدل‌های تشویقی نظریه بازی‌ها است که در پروتکل‌های زنجیره‌بلوکی توزیع‌شده قرار داده‌شده تا یک نظام امن، پایدار و باثبات ایجاد شود.
این شاید یک مفهوم جدید به نظر برسد اما وقتی به‌دقت کارکردهای پلتفرم‌های رمزارزی را بررسی کنید، به اهمیت نظریه بازی‌ها برای خنثی کردن استراتژی‌های بازیگران خبیث و تشویق بازیگران درستکار در شبکه‌های رمزارزی پی می‌برید.
بهترین نمونه برای درک بهتر نقش نظریه بازی‌ها و اقتصاد رمزارزی در پلتفرم‌های رمزارزی بیت‌کوین است.
شبکه‌های زنجیره‌بلوکی توزیع‌شده مثل بیت‌کوین برای اینکه امنیت خود را حفظ کنند باید نسبت به وضعیت شبکه زنجیره‌بلوک به اجماع برسند. برای این منظور لازم است تا شبکه بتواند خطای بیزانسی را تحمل کند.
برای اینکه این اتفاق بیفتد ضرورت اجماع اکثریت گره‌های غیرمتمرکز بدون اینکه نیاز باشد به همدیگر اعتماد کنند مطرح می‌شود. رسیدن به این اجماع بسیار دشوار است و حتی با به‌کارگیری شیوه‌های فعلی رمزنگاری که تنها می‌توانند هر بلوک در شبکه زنجیره‌بلوک را به همدیگر متصل کنند و امکان تعیین اینکه آیا تراکنش‌های جمع شده در یک بلوک صحیح هستند را ندارند قابل انجام نیست.

اقتصاد رمزارزی و جایگاه نظریه بازی‌ها در بررسی و تحلیل آن

بیت‌کوین این مسئله را از طریق مدل اجماعی که اثبات کار نام‌گرفته حل می‌کند. طرز کار به این شکل است که ماینرها (گروهی از گره‌ها که قبول کرده‌اند در ازای دریافت پاداش صحت تراکنش‌ها را تأیید کنند) مسائل پیچیده ریاضی را حل می‌کنند تا پاداش تشکیل یک بلوک را دریافت کنند. راه‌حل هر مسئله که توسط ماینرها ارائه می‌شود توسط سایر ماینرها موردقبول قرار می‌گیرد. هزینه ذاتی این مدل اجماع هزینه برقی است که مصرف می‌شود. ادامه استفاده از این مدل باعث شده و می‌شود که زنجیره‌بلوک‌ها امن‌تر و دستکاری یا حمله به آن بسیار پرهزینه باشد.
ساختارهای تشویقی که قبلاً در مکانیسم‌های نظریه بازی پیش‌بینی‌شده‌اند در ترغیب بازیگران عرصه رمزارزها (ماینرها و معامله‌گران) برای عمل صادقانه تأثیرگذار هستند. به‌علاوه برخی از مفاهیم انتزاعی نظریه بازی‌ها هم در پس‌زمینه فضای رمزارزها نقش‌های حتی اندکی را ایفا می‌کنند.
برای مثال ماینرها می‌دانند که پاداش کاری که در شبکه انجام می‌دهند فعلاً ۱۲.۵ BTC است و آن‌ها دوست ندارند این جریان درآمدی به خطر بیفتد بنابراین منافعشان ایجاب می‌کند که شبکه بیت‌کوین همیشه امن و معتبر باشد.
آن‌ها هزینه انرژی برق را نیز می‌پردازند به امید اینکه بیت‌کوین به‌دست‌آمده در فرایند ماینینگ بتواند این هزینه را جبران کند بنابراین لزومی ندارد که در فکر حمله به شبکه بیت‌کوین یا ضربه زدن به آن باشند.
درنهایت دور مثبتی در اینجا شکل می‌گیرد که در آن ماینرها برای تلاش در جهت حفظ یکپارچگی و اعتبار شبکه پاداش دریافت می‌کنند و در عوض همین شبکه زنجیره‌بلوک از رفتارهای آسیب‌زننده بازیگران شرور در امان می‌ماند.
حتی اگر بعضی از ماینرها به بازیگران شرور تبدیل شوند و تصمیم بگیرند تراکنش‌های اشتباه را در بلوک‌ها بگنجانند، بر اساس اصول نظریه بازی‌ها اکثریت ماینرها در قالب یک بازی اشتراکی این شرارت! را نمی‌پذیرند و اجازه نمی‌دهند بلوک‌های نادرست ساخته شود. دلیل این رفتار ساده است چون ساخته‌شدن بلوک‌های نادرست علاوه بر کاهش اعتبار شبکه بلاک‌چین برای ماینرها هزینه اضافی ایجاد می‌کند و هیچ‌کسی دوست ندارد هزینه اضافی بپردازد.
با توجه به موارد پیش‌گفته می‌توانیم نتیجه بگیریم که زنجیره‌بلوک بیت‌کوین دائماً تحت شرایط تعادل نش است.
این زنجیره‌بلوک قابلیت تحمل خطای بیزانسی را دارد چون اکثریت ماینرها در آن باهدف دستیابی به باثبات‌ترین حالت شبکه با همدیگر همکاری می‌کنند و سعی می‌کنند این حالت حفظ شود.
از سوی دیگر از دیدگاه کاربران شبکه بیت‌کوین سیستم اعطای پاداش به ماینرها ضروری است چون به‌نوعی توان پردازشی آن‌ها را کنترل می‌کند. کاربران هم در نظریه بازی‌ها به حفظ حالت تعادل نش کمک می‌کنند که البته نام رفتار آن‌ها عقلانیت محدود است و زمانی اتفاق می‌افتد که بازیگران در هنگام تصمیم‌گیری با محدودیت اطلاعاتی، گستردگی مسئله، محدودیت‌های شناختی ذهن، و محدودیت زمانی مواجه هستند.

کاستی‌های نظریه بازی‌ها در نظام‌های توزیع‌شده

علی‌رغم مزایای ساختارهای تشویقی و عناصر نظریه بازی‌ها که می‌توانند موجب تحریک رفتار صادقانه در شبکه بیت‌کوین شوند، مسائل نگران‌کننده‌ای هنوز وجود دارند که باید به آن‌ها توجه کرد.
تمرکز زایی در ماینینگ که نتیجه عملکرد استخرهای ماینینگ است ممکن است باعث شود تا حالت تعادل نش سیستم بیت‌کوین با یک حمله ۵۱ درصدی دور زده شود.
اینجا نقطه‌ای است که ماینرهای شرور با داشتن توان پردازشی بیشتر از ۵۱ درصد از اعضای شبکه می‌توانند فورک‌های جدیدی در یک زنجیره‌بلوک به وجود بیاورند.

آیا می‌توان رفتار بازیگران خرابکار در فضای رمزارزها را با مدل‌های نظریه بازی‌ها کنترل کرد

از همین رو برخی فکر می‌کنند وجود مکانیسم‌های تشویقی چندان هم ضروری نیست و یا لااقل باید آخرین دستاویز پلتفرم‌های رمزارزی باشد.
درواقع مسئله قابل‌لمس در اینجا که توسط منتقدان هم به آن اشاره می‌شود عدم امکان اندازه‌گیری دقیق و علمی میزان موفقیت مدل‌های نظریه بازی‌ها در پلتفرم‌های رمزارزی است.
بخشی از پیش‌فرض‌هایی که با استفاده از نظریه بازی‌ها در پلتفرم‌های رمزارزی می‌پذیریم وابسته به رفتار صادقانه یا غیر صادقانه تعداد مشخصی از افراد در این پلتفرم‌ها است.

جمع‌بندی

با همه مزایا و معایبش به‌هرحال مدل‌های نظریه بازی‌ها در جهان رمزارزی به رشد و نمو ادامه می‌‌دهد و خودش را به یکی از جذاب‌ترین مفاهیم این دنیا تبدیل می‌کند.
نقشی که مدل‌های نظریه بازی‌ها در تفسیر نگرانی‌های امنیتی، صلاحیتی و ماهوی شبکه‌های رمزارزی بازی می‌کند را نمی‌توان دست‌کم گرفت. البته گذر زمان و گسترش ابعاد شبکه‌های رمزارزی هم در آینده می‌توانند بر روی موفقیت یا شکست این مدل‌ها اثرگذار باشند.
به‌هر روی حوزه اقتصاد رمزارزی تازه آغازشده و با مطالعات گسترده‌ای که بر روی آن در حال انجام است می‌توان به پیشرفت این مدل‌ها و مناسب‌سازی آن‌ها در فضای رمزارزها امیدوار بود.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

۱ دیدگاه در حال حاضر

  1. پینگ بک: لینک‌های هفته (411) | گزاره‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Read more:
توضیح مفهوم بیت‌کوین برای پدر و مادرها
یک استارتآپ زنجیره بلوکی همراه با یک طراح انگلیسی صنعت مد را متحول می‌کنند

یک طراح لباس ساکن انگلیس در همکاری با استارتآپ زنجیره بلوکی provenance قصد دارد ساز و کاری ایجاد کند تا...

Close